in Tin Tức

Thị trường OTT vẫn đang chờ ngọn gió mới

Thời gian 3 năm gần đây nhất ứng dụng nhắn tin đã có sự cạnh khốc liệt, đó là những ứng dụng nhứ Viber, Line, Zalo Chat,…việc cạnh tranh đã khiến các ứng dụng phát triển một cách mạnh mẽ,  khiến cho thị trường OTT trở nên sôi động hơn bao giờ hết.

zalo chat

Tiềm năng lớnNếu trước đây người dùng phải trả phí cho việc gửi tin nhắn hay đàm thoại truyền thống, thì nay mọi chuyện đã khác. Một chiếc smartphone, dịch vụ kết nối thông suốt (có internet) cùng ứng dụng của các phần mềm tin nhắn như: Viber, Skype hay Line… người dùng có thể “gửi, gọi đi” dễ dàng mà không mất phí.

“Miễn phí” luôn là điểm hút với người dùng, nhất là người dùng Việt. Vì thế, chỉ sau thời gian ngắn, thị trường OTT (những ứng dụng tin nhắn miễn phí) đã có những bước tiến vượt bậc. Nhất là khi thị trường smartphone, tablet (điều kiện tiên quyết) vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng tốt

Trong nghiên cứu của Mobile SQUARED thực hiện tại 68 thị trường viễn thông hàng đầu thế giới (trong đó có Việt Nam), OTT đang có tốc độ tăng trưởng về số lượng người dùng đáng ngạc nhiên. Báo cáo tháng 9/2013 cho biết: Nếu số người sử dụng smartphone đạt con số 1,6 tỷ vào cuối năm 2013 và 3,1 tỷ năm 2017, thì lượng người “lọt” vào OTT sẽ tương ứng là 925,5 triệu và 2,1 tỷ. Như vậy, hiện có làn sóng mới đang xuất hiện khi người dùng chọn OTT (khoảng 50% số thuê bao) thay vì tin nhắn cổ điển trong năm 2014.

Không chỉ có sự hậu thuẫn từ thị trường smartphone, chính những thị trường mới nổi đã góp phần giúp OTT tăng tốc. Điển hình như Việt Nam, đất nước có 71.534 trạm phát sóng di động sau 20 năm phát triển viễn thông. Mạng 2G đã phủ sóng 100% khu vực dân cư. Mạng 3G cũng chạm ngưỡng 70%. Trong khi đó, tỷ lệ người dùng smartphone, tablet làm thiết bị liên lạc khá cao. Đến tháng 5/2013, trung bình 5 người thì có một người dùng smartphone, 20 người có một người dùng máy tính bảng và có 19 triệu người truy cập Internet qua di động, chiếm 21,6% dân số.

Trong khảo sát mới nhất của hãng nghiên cứu thị trường di động Flurry (Mỹ), tốc độ tăng trưởng smartphone, tablet chạy Android và iOS năm 2012 xếp thứ 2 trên thế giới. Bên cạnh đó, trong 2-3 năm qua, cước phí 3G của Việt Nam cũng thấp hơn các nước khoảng 40%. Tất cả đã tạo ra thị trường đầy tiềm năng để OTT phát triển.

Đến thời điểm hiện tại, Viber đã có 3,5 triệu người dùng. Trong khi đó, Line, Kakao Talk cũng chạm ngưỡng một triệu người dùng. Ứng dụng nhắn thoại Zalo cũng nhanh chóng cán mốc 5 triệu lượt tải sau hai năm. Thực tế những con số này không hẳn là thành viên sử dụng mà đơn thuần chỉ là số liệu lượt tải về. Nhưng như vậy, số lượng người dùng trung bình với các ứng dụng như: Line, Kakao Talk, Zalo… cũng dao động ở mức khá cao 50-60%.

Sự phát triển với tốc độ nhanh chóng của các ứng dụng tin nhắn miễn phí còn được kiểm chứng qua nỗi lo ngày càng tăng của các nhà mạng. Theo đó, 43% nhà mạng coi Skype là mối đe dọa lớn với họ. Hiện nay, Skype có 280 triệu người dùng sử dụng hàng tháng. Số người này đã bỏ ra 2 tỷ phút/ngày trên Skype (tương đương 730 tỷ phút/năm). Như vậy, dịch vụ thông tin liên lạc Skype đã lấy mất của các nhà mạng số tiền 100 triệu USD/ngày (36,5 tỷ USD/năm). Bên cạnh Skype còn có KakaoTalk ở Hàn Quốc với hơn 80 triệu người sử dụng. Line vừa ra mắt tại Nhật Bản cũng nhanh chóng có hơn 140 triệu thành viên trên toàn cầu. Theo tạp chí Fierce Mobile Content, dù Viber không có hoạt động quảng bá rầm rộ như các ứng dụng trên, nhưng cũng sở hữu hơn 175 triệu người dùng trên toàn cầu.

Nhưng không dễ chơi

Hội tụ được nhiều yếu tố thuận lợi để phát triển, OTT không đơn thuần là điểm sáng trong thế giới số đang khá trầm lắng mà còn là điểm nóng cho những cuộc chiến mới trên thị trường này.

Riêng thị trường Việt, Viber và Zalo, Line hay Kakao Talk cũng đang tạo nên những cuộc đua khá căng thẳng trên thị trường OTT. Khi một bên âm thầm tiến với định hướng thuần tuý gọi điện-chat “miễn phí”, còn một bên là Zalo, Line và Kakao Talk mạnh mẽ quyết liệt với những tính năng tiện ích mới cùng với các dịch vụ gia tăng trên nền tảng di động.

Viber là một trong những ứng dụng OTT có mặt sớm nhất ở thị trường Việt Nam, được nhiều người dùng tin cậy. Thiết kế theo phong cách đơn giản nhất có thể, nhưng đến quý I/2013, Viber đã có 4 triệu người dùng. Đó là con số khá ấn tượng, nhất là với ứng dụng chỉ đơn thuần để thay thế cho cách gọi điện, nhắn tin truyền thống. Dĩ nhiên, Viber cũng bị mất điểm khá nhiều bởi sự đơn điệu khi hãng không mấy chú tâm vào các tính năng phụ như: nhắn tin bằng giọng nói, mạng xã hội, kết nối cộng đồng… Điều đó khiến Viber mất đi không ít người dùng vào tay các đối thủ.

Sự thiếu xót của Viber chính là cơ hội để Zalo, Line hay Kakao Talk phát triển. Không chỉ có lợi thế trên sân nhà, tính năng chat đa dạng (văn bản, thoại, vẽ) là những điểm mạnh giúp Zalo có những bước tiến vượt bậc trong thời gian ngắn. Đến hết quý II/2013, con số gây ấn tượng của Zalo không phải là cột mốc 3 triệu người dùng bị xô đổ mà là 30 triệu tin nhắn văn bản và thoại. Điều này chứng tỏ nhu cầu chat miễn phí của người Việt Nam thông qua các ứng dụng OTT rất lớn.

Tương tự, Kakao Talk hay Line cũng dần xác lập chỗ đứng trên thị trường nhờ vào các ứng dụng riêng như tính năng Game được tách rời. Người dùng không chỉ tải miễn phí các game qua Google Play mà còn chia sẻ thông tin (điểm số) với nhau qua danh bạ.

Bên cạnh những tính năng vượt trội, cả Zalo, Line hay Kakao Talk vẫn còn thiếu những tính năng cần thiết như: quay clip trong thời gian ngắn rồi gửi trực tiếp, gọi điện kết hợp hình ảnh… Thậm chí, đơn thuần là tính năng gọi điện cũng chưa so được với Viber. Đó là điểm yếu, nhưng cũng là cơ hội để các ứng dụng tin nhắn miễn phí phát triển trong tương lai khi mà cuộc chạy đua về số người dùng đang ngày càng nóng bỏng.

Bên cạnh cuộc đua nội bộ trong thị trường OTT, trong thời gian tới, các ứng dụng tin nhắn miễn phí sẽ gặp khá nhiều rào cản. Đầu tiên là câu chuyện kinh phí hoạt động. Với danh nghĩa là ứng dụng “miễn phí”, Viber, Zalo… không thể thu tiền người dùng. Nhưng đây chưa phải là kỷ nguyên dùng miễn phí, vì thế muốn sử dụng dịch vụ phải trả tiền.

Các ứng dụng tin nhắn miễn phí buộc phải đi kiếm nguồn từ quảng cáo và sản phẩm giá trị gia tăng khác. Google là doanh nghiệp tiêu biểu cho kiểu kinh doanh theo phương thức này. Theo báo cáo tài chính năm 2012, doanh thu từ quảng cáo của Google đạt 43,686 tỷ USD. Trong khi đó, các doanh thu khác (như bán thiết bị) chỉ có 2,354 tỉ USD, chiếm chỉ 5,11% tổng doanh thu. Để làm được điều đó, Google chỉ có phương thức duy nhất là ngày càng có nhiều người dùng càng tốt. Đó là thứ mà các ứng dụng tin nhắn miễn phí đang có và tiếp tục đua tranh.

Nhưng đó vẫn là lý thuyết, còn thực tế không phải dễ mà đạt được điều đó. Điển hình Viber, dù có lượng lớn người dùng, nhưng đến nay vẫn đang loay hoay chưa tìm ra cách tiền tệ hóa lượng người dùng. Đến độ, trong tháng 4/2013, CEO của Viber Talmon Marco phải tính đến phương án cung cấp thêm các dịch vụ gia tăng có thu phí để tạo doanh thu. Bản thân Zalo, Kakao Talk cũng sớm sử dụng phương án trên.

Kakao Talk cho ra mắt PlusFriend, còn Zalo trình làng Zalo Page. Zalo Page hay PlusFriend là những công cụ giúp Kakao Talk và Zalo thu hút người dùng nhờ việc có thể kết nối với ca sĩ, diễn viên điện ảnh… hay các nhà bán hàng trực tuyến như: SCJ TV Shopping, Lotteria…

>Dĩ nhiên, phương án là có, nhưng thực tế hiệu quả đến đâu vẫn đang chờ thời gian kiểm chứng. Trong khi đó, chính sự phát triển quá rầm rộ của OTT khiến thị trường này phải đối diện với những phương án thu phí mà Bộ Thông tin  – Truyền thông nghiên cứu. Khi rào cản đó đang nhăm nhe chuẩn bị xuất hiện, thì một rào cản khác đã ra đời. Bắt đầu từ ngày 16/10, các nhà mạng đồng loạt tăng cước 3G. Những tưởng đó là câu chuyện khác, nhưng thực tế điều này sẽ khiến việc bành trướng thị trường của các ứng dụng tin nhắn gặp khó khăn.

Đó là kết cục đã được dự đoán trước. Bởi OTT phát triển mạnh mẽ cũng đồng nghĩa với việc các nhà mạng bị thất thu. Nghiên cứu mới đây của hãng thị trường Ovum, sự gia tăng của các ứng dụng nhắn tin miễn phí đã khiến các nhà mạng bị thiệt hại 23 tỉ USD doanh thu trong năm 2012. Đến năm 2016, con số đó sẽ tăng lên 54 tỉ USD.

Tại Việt Nam, các nhà mạng cũng đăng đàn tuyên bố tương tự. Viettel cho biết nếu 40 triệu thuê bao di động đều dùng 3G và Viber, thì doanh thu của hãng bị thụt giảm 40-50%. Đại diện của MobiFone cũng cho biết: Dịch vụ nhắn tin, gọi điện miễn phí đã làm dịch vụ truyền thống như SMS của các nhà mạng trên thế giới thất thu hơn 13 tỷ USD/năm. Theo thống kê của hãng, số lượng cuộc gọi trên Viber ở Việt Nam khoảng 280 nghìn cuộc/ngày và 8,7 triệu SMS/ngày.

Dù vẫn tuyên bố, viber, zalo… không phải là thủ phạm khiến các nhà mạng đồng loạt tăng cước 3G. Tuy nhiên, động thái này được cho là đánh động để cho OTT biết rằng nếu không sớm có phương án để hợp tác với nhau thì sự phát triển của các ứng dụng này sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn. Dù đang có không ít thuận lợi, nhưng thử thách cũng không ít với OTT, thị trường đang đợi sóng.

Written By: